ماده 20 قانون مجازات اسلامی ایران

به قلمرو اجرای قوانین جزایی در زمان می‌پردازد. این ماده مقرر می‌دارد:

ماده 20- قوانین جزایی ایران درباره کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم شوند، اعمال می شود مگر آنکه به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد.

این ماده، اصل کلی را بر اعمال قوانین جزایی ایران در خصوص کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم شوند، قرار داده است. قلمرو حاکمیت ایران شامل قلمرو زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران است.

بر اساس این ماده، جرم، عبارت از رفتاری است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است. بنابراین، برای اینکه اعمال قوانین جزایی ایران در خصوص یک رفتار، لازم‌الاجرا باشد، لازم است آن رفتار، در قانون ایران، جرم تلقی شده باشد.

همچنین، این ماده مقرر می‌دارد که قوانین جزایی ایران، در صورتی که ترتیب دیگری در قانون مقرر شده باشد، اعمال نمی‌شود. به عنوان مثال، در برخی موارد، قانونگذار، قوانین جزایی ایران را در خصوص اتباع خارجی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم می‌شوند، اعمال نمی‌کند.

ماده 20 قانون مجازات اسلامی چیست

ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی چیست کلیک کنید

ماده 20 قانون مجازات اسلامی، دارای دو تبصره است که به شرح زیر است:

تبصره 1- در صورتی که رفتار ارتکابی در خارج از قلمرو حاکمیت ایران، در زمان ارتکاب، طبق قوانین ایران جرم نبوده است، ولی پس از ارتکاب، جرم محسوب شود، در صورت درخواست دولت ایران، مرتکب در ایران تحت تعقیب قرار می گیرد و اگر در ایران یافت شود، به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می شود.

تبصره 2- در صورتی که رفتار ارتکابی در خارج از قلمرو حاکمیت ایران، طبق قوانین ایران جرم بوده و برای آن مجازات تعیین شده باشد، ولی جرم ارتکابی، در کشور محل وقوع، جرم نباشد یا مجازات کمتری داشته باشد، مرتکب در ایران به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می شود.

تبصره 1، به جرائمی اشاره دارد که در زمان ارتکاب، در خارج از قلمرو حاکمیت ایران، جرم نبوده‌اند، ولی پس از ارتکاب، جرم محسوب شده‌اند. در این موارد، اگر دولت ایران، درخواست تعقیب مرتکب را ارائه دهد، مرتکب در ایران تحت تعقیب قرار می‌گیرد و به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود.

تبصره 2، به جرائمی اشاره دارد که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران، جرم بوده‌اند، ولی در کشور محل وقوع، مجازات کمتری برای آنها تعیین شده است. در این موارد، مرتکب در ایران به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود.

ماده 20 قانون مجازات اسلامی، یکی از مهم‌ترین مواد این قانون است که به قلمرو اجرای قوانین جزایی ایران می‌پردازد. این ماده، از جمله اصول مهم حاکم بر حقوق جزا است که به منظور حفظ امنیت و نظم عمومی در جامعه، وضع شده است.

ماده 20 قانون مجازات اسلامی، در راستای حفظ امنیت و نظم عمومی در جامعه، از دو اصل مهم حاکم بر حقوق جزا پیروی می‌کند:

  • اصل صلاحیت ذاتی: بر اساس این اصل، هر کشوری صلاحیت دارد در خصوص جرایم ارتکابی در قلمرو خود، رسیدگی و مجازات مرتکبان را اعمال کند. این اصل، به دلیل ضرورت حفظ امنیت و نظم عمومی در داخل کشور، مورد پذیرش اکثر کشورهای جهان قرار گرفته است.
  • اصل صلاحیت شخصی: بر اساس این اصل، هر کشوری صلاحیت دارد در خصوص جرایم ارتکابی توسط اتباع خود، در خارج از قلمرو خود، رسیدگی و مجازات مرتکبان را اعمال کند. این اصل، به دلیل ضرورت حمایت از اتباع کشور در خارج از کشور، مورد پذیرش اکثر کشورهای جهان قرار گرفته است.

ماده 20 قانون مجازات اسلامی، با پیروی از این دو اصل، قلمرو اجرای قوانین جزایی ایران را به قلمرو حاکمیت ایران محدود کرده است. این امر، به معنای آن است که قوانین جزایی ایران، در خصوص کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم شوند، اعمال می‌شود.

البته، این ماده، در برخی موارد، ترتیب دیگری را نیز مقرر کرده است. به عنوان مثال، در تبصره 1، در خصوص جرایمی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران ارتکاب می‌شوند، ولی پس از ارتکاب، در ایران جرم محسوب می‌شوند، مقرر شده است که در صورت درخواست دولت ایران، مرتکب در ایران تحت تعقیب قرار می‌گیرد و اگر در ایران یافت شود، به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود.

همچنین، در تبصره 2، در خصوص جرایمی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران ارتکاب می‌شوند، ولی در کشور محل وقوع، جرم نیستند یا مجازات کمتری دارند، مقرر شده است که مرتکب در ایران به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود.

این موارد، از جمله استثنائاتی هستند که بر اصل کلی اعمال قوانین جزایی ایران در خصوص جرایم ارتکابی در قلمرو حاکمیت ایران، وارد شده‌اند.

سوالات متداول

  • قلمرو حاکمیت ایران شامل چه مناطقی می‌شود؟

قلمرو حاکمیت ایران شامل قلمرو زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران است. قلمرو زمینی ایران، شامل تمام اراضی و جزایر واقع در خشکی است. قلمرو دریایی ایران، شامل آب‌های سرزمینی، آب‌های داخلی، آب‌های سرزمینی مجاور و آب‌های سرزمینی انحصاری اقتصادی ایران است. قلمرو هوایی ایران، شامل فضای هوایی فوق قلمرو زمینی و دریایی ایران است.

  • جرم، طبق قانون ایران، چه تعریفی دارد؟

جرم، عبارت از رفتاری است که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است. بنابراین، برای اینکه اعمال قوانین جزایی ایران در خصوص یک رفتار، لازم‌الاجرا باشد، لازم است آن رفتار، در قانون ایران، جرم تلقی شده باشد.

  • در چه مواردی، قوانین جزایی ایران در خصوص اتباع خارجی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم می‌شوند، اعمال نمی‌شود؟

قوانین جزایی ایران، در خصوص اتباع خارجی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران مرتکب جرم می‌شوند، اعمال نمی‌شود، مگر در موارد زیر:

  • جرم ارتکابی، علیه امنیت ملی ایران باشد.

  • جرم ارتکابی، علیه اتباع ایرانی باشد.

  • جرم ارتکابی، علیه منافع اقتصادی ایران باشد.

  • جرم ارتکابی، علیه سایر مصالح مهم ایران باشد.

  • در خصوص جرایمی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران ارتکاب می‌شوند، ولی پس از ارتکاب، در ایران جرم محسوب می‌شوند، آیا دولت ایران می‌تواند درخواست تعقیب مرتکب را ارائه دهد؟

بله، دولت ایران می‌تواند در خصوص جرایمی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران ارتکاب می‌شوند، ولی پس از ارتکاب، در ایران جرم محسوب می‌شوند، درخواست تعقیب مرتکب را ارائه دهد. در این صورت، اگر مرتکب در ایران یافت شود، به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود.

  • در خصوص جرایمی که در خارج از قلمرو حاکمیت ایران ارتکاب می‌شوند، ولی در کشور محل وقوع، جرم نیستند یا مجازات کمتری دارند، آیا مرتکب در ایران به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود؟

بله، مرتکب در ایران به مجازات مقرر در قانون ایران محکوم می‌شود. در این موارد، قانون ایران، به دلیل ضرورت حمایت از جامعه ایرانی، بر قانون کشور محل وقوع اولویت دارد.

سلام ممنون بابت وقتی که گذاشتید من مهدی مشهدی هستم خوش حال میشم نظرتون درباره این محتوا بیان کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *